Eerste week

Ik ben er. Na een ommelandse vlucht over Nairobi, Entebbe en Arua, landde ik dinsdagochtend rond een uurtje of tien op de dirtstrip van Yei in Zuid-Soedan. Noel, de chauffeur, wachtte me op met een dikke Toyota Landcruiser om vervolgens naar de ZOA compound in Yei te rijden. Daar werd ik hartelijk ontvangen door Sieb Janssen, de andere Nederlandse trainee, en Sam mijn mentor en de Programme Advisor van ZOA in Zuid-Soedan. Onderweg kreeg ik een eerste indruk van Zuid-Soedan en haar bevolking. Rode, stoffige en hobbelige wegen, donkere mensen, overal geiten en kleine ronde toekels.

Sam was zo vriendelijk om me gelijk naar Limbe mee te nemen, ongeveer 40 min. rijden vanaf Yei. Daar was een soort evaluatie meeting met verschillende stakeholders. De lokale overheid, lokale partners en andere vertegenwoordigers waren uitgenodigd om op de ZOA compound met elkaar te praten. Welke veranderingen zijn er zichtbaar en zijn die veranderingen duurzaam? En hoe heeft ZOA de partners betrokken bij de verschillende fases (ontwerp, uitvoering, evaluatie) van de projecten? De groep werd in drieeen gesplitst om over deze vragen te discusieren, en vervolgens een presentatie te houden. Alhoewel de aanwezigen tijdens het introductie verhaal wat gezapig voor zich uit staarden, en ik weinig betrokkenheid voelde, werd ik getrakteerd op drie presentaties die alle verwachtingen te boven gingen. Soedanezen kunnen goed en vooral lang praten, dat is een ding wat zeker is.

De voornaamste conclusies waren dat alle aanwezigen erg blij en dankbaar waren met ZOA's hulp. ZOA was de enige NGO die bleef tijdens moeilijke tijden, en ook bleef nadat de oorlog voorbij was. Als kritiek werd genoemd dat ZOA meer zou moeten doen. De communities die niet worden geholpen zijn vaak jaloers op de communities die ZOA heeft uitgekozen om in te investeren. Dat zorgt soms voor spanningen tussen groepen. En, omdat ZOA zich in het onderwijsproject speciaal richt op meisjes, werd er opgemerkt dat de jongens zich gediscrimineerd voelen. Samengevat: creeert ZOA spanningen door de een wel te helpen en de ander niet? De repliek van Sam was erg duidelijk: ZOA kan niet iedereen helpen. We hebben maar een beperkt budget. En, voegde hij eraan toe, de overheid is in eerste instantie verantwoordelijk voor publieke voorzieningen zoals onderwijs en gezondheidszorg. De mensen moeten niet alle hulp verwachten van ZOA, en goed beseffen dat ZOA (ooit) weer weggaat. ZOA probeert de wederopbouw een zetje in de rug te geven, maar daarna moet de bevolking het zelf gaan doen. Daar stopt ook het mandaat van ZOA. Genoeg stof dus om over na te denken.

Vandaag komt de nieuwe country director aan in Yei, dus iedereen is een beetje gespannen hoe hij het stokje gaat overnemen van de huidige director. Zaterdag zal ik waarschijnlijk per auto vertrekken naar Katigri, om maandag door te reizen naar Tali. Dat zal mijn thuis worden voor de eerste zes maanden. Ik ben benieuwd!