Back to the Basics

Zo, ik ben weer terug in Sudan. Na drie week Kampala was het wel weer welletjes. Ik wil weer scheuren door de steppe, ik wil weer geiten slachten en chapati's afkloppen. Het contrast tussen Uganda en Sudan is schrikbarend. In Kampala zijn de meeste wegen geasfalteerd, heb je shoppingmalls, fast-food ketens en warempel, een museum. Michael was er tien jaar geleden al eens geweest, en er was volgens hem niet zo veel veranderd, behalve een expositie over global warming! Met Michael kan ik het nog steeds goed vinden, we zijn goed aan elkaar gewaagd, maar soms verbaasd hij vriend en vijand met zijn opmerkingen: "Rudolf my friend, please remember in your prayers a Toyota RAV4 for me." Volgende: "Let me put on these shoes of Jesus, these Jesus shoes, halleluja ... do you think I am the one who coined this name for them?" Laatste: "Satellite television functions as a wife and children to me, I am going to give them some attention."

Laatst heb ik Dead Aid gelezen van Dambisa Moyo. Lekkere titel, opbeurende boodschap. Zit je net twee maand in Sudan, aan het begin van een glansrijke carriere, wordt je met koude en harde cijfers wijsgemaakt dat je maar beter het eerste enkeltje terug naar AMS kan pakken. Maar zo erg is het gelukkig niet. Moyo maakt onderscheid tussen noodhulp, liefdadigheids (charity) hulp en multilaterale hulp. Ze gaat vooral tekeer tegen deze laatste vorm van ontwikkelingshulp. Deze vorm van hulp bestaat uit grote bedragen euros en dollars die direct van bijvoorbeeld de Wereldbank en het IMF naar Afrikaanse regeringen stromen. Het idee is dat overheden daarmee aan de slag gaan en armoede en corruptie bestrijden, democratie introduceren etc. Maar wat blijkt? Na zestig jaar en $2,000,000,000,000 in multilaterale hulp, blijken de ontvangers van hulp meestal slechter af te zijn in termen van economische groei, GDP en corruptie bestrijding, dan landen die weinig tot geen multilaterale hulp hebben ontvangen. Pourqoi? Hulp creeert afhankelijkheid en luiheid. Waarom zou een overheid die ondanks talloze gevallen van corruptie nog steeds gratis geld ontvangt, investeren in infrastructuur en gezondheidszorg? Waarom zou een regering die verzekerd is van een vast inkomen, moeite doen om belastingen te gaan heffen? En als het geen belastingen hoeft te heffen, wat voor verantwoording is ze dan verschuldigt aan haar onderdanen? Een land is misschien wel beter af met een rechtvaardige dictator, dan met een niet-functionerende democratie. Moyo stelt voor om alle multilaterale hulp gelijdelijk af te bouwen tot nul. Of dit werkelijk de oplossing is, blijft natuurlijk een hypothese totdat hij in het echt getest wordt. Maar het zet de lezer zeker aan het denken.

Gelukkig blijven noodhulp en charity aid, het werk van INGOs, buitenschot en kan ik blijven dromen van mijn carriere. Ookal hoorde ik laatst van een collega dat wij als ZOA Sudan niet kunnen veranderen en dat onze moedige pogingen tot vooruitgang weinig effect hebben als de bevolking zelf niet gelooft in die toekomst. Maar we kunnen wel het goede voorbeeld geven. Laten zien dat wij wel in de toekomst van Sudan geloven, en niet zomaar het bijltje erbij neer gooien. Hoop doet leven! De vraag is of ik ermee kan leren leven...

To be continued