Een maandje Yei

Ik vind het hier heel leuk, maar ik heb geen idee wat ik hier doe. Dat waren mijn gedachten eergisteravond nadat ik, 2 consultants uit Oeganda naar Yei had begeleid per mobiel, de politie had overtuigd om hen de grens over te laten door de telefoon, twee auto's uit Tali en Kawori met de radio naar het Crop Training Center had begeleid, een dame naar een clinic had gebracht met kuch-probleempjes, vast had komen te zitten met de auto in Yei omdat de benzine op was, twee jerrycans met diesel had gekocht bij Petrolcity, de linker achterband had opgepompt, 4 spades en 96 bolletjes wol had gekocht op de markt, om 's avonds te ontdekken dat het eten was opgegeten door de uitgeputte Mundari in het training center, en ik de uitgehongerde consultants mee moest nemen naar een chique restaurant waar alleen nog maar patat met ei voorhanden was.

Om voorgaande even te verklaren, deze week is er een community development training voor Sudanezen die vallen onder het programma waar ik aan mee werk. Deze mensen komen uit de bush en sommigen zijn nog nooit in 'de grote stad' geweest. Het zijn cattle-keepers, die soms wel 500 koeien hebben. Dat moet ook wel omdat een bruid al gauw 80 koeien kost. Ik hoorde dat als de prijs wordt bepaald, de bruid in het midden moet staan en de koeien erom heen moeten lopen. Als je onder de koeien door de benen van de bruid nog kan zien, dan moeten er nog wat koeien bij.

Als jullie je ooit nog eens afvragen hoe ik het hier volhoud: dit soort verhalen, die doen et em. Dan denk ik: goed zo! Niks geen gender equality, we willen gewoon de benen van die bruid niet meer kunnen zien. Hoe moeilijk is dat nou?

Wat wel grappig is om te vermelden, er betaat in Juba Arabic, de meest gesproken taal in Zuid-Soedan, geen vertaling voor het engelse woord community. Dan vraag ik me gelijk af: wat is inderdaad een community? Is dat de familie, het dorp, de tribe? Het is erg interessant om te zien hoe ons NGO jargon over poverty, development, lack of resources etc. klakkeloos wordt herlaad, zelfs door degenen die geen woord engels spreken. Een Dinka chief met meer dan 1000 koeien vroeg eens aan een ZOA mederwerker: why do my children need education? To get employed and earn money? I can buy what ever they want.

Terug naar de training. Aan het begin werden de verwachtingen geinventariseerd van onze cattle-keepers:
- knowlegde of what is happening
- to complete training
- to know what is good and bad
- to get best results

Amen. Daarna werden een paar regels ingesteld om alles zo ordentelijk te laten verlopen. De groep mocht meedenken en leverde ook een contributie:
- No smoking in class
- No alcohol
- No fighting
- No spitting on the floor
- Correct use of toilets

Driewerf amen. Het is inderdaad al een tijdje dat ik iets van me heb laten horen. Sinds mijn vorige blog zit in Yei, officieel om uit te zieken. Wat is er zoal gebeurd? We hebben twee medewerkers van ZOA uit Nederland over de vloer gehad, wat erg gezellig was. Het was een overdracht van de ene support medewerker naar de ander. De afgelopen weken is onze finance department ook heel erg druk geweest met de afsluiting van 2009.

Even tussen neus en lippen door, op de achtergrond hoor ik geweerschoten. Awad denkt dat er een nieuw wapen wordt getest...

Enfin, waar was ik, er is nog een country management meeting geweest, we hebben een ontzettend groot project bij de Europese Commissie binnengehaald over food security, en de hond heeft negen puppies gekregen, waarvan er al eentje dood is omdat de guard een waterpomptang op haar hoofdje heeft laten vallen.

Ik merk dat ik een beetje laconiek aan worden ben. Een Nederlandse dame vertelde me laatst op een feestje dat als je de grens naar Oeganda overgaat er iets verandert in de atmosfeer, alsof de spanning opeens weg is. Maar het rare is, dat gevoel went ook. Hoe langer ik hier zit, hoe meer ik begaan raak met het lot van Zuid-Soedan. De mensen zijn zo vriendelijk en humoristich, en tegelijk zo onvoorspelbaar en egoistisch. Er is zoveel te doen, maar de vraag is hoe.

Ik zou graag willen prediken dat ons Westers denkmodel (individualistisch, logisch, directe communicatie, waarheid, democratisch, gelijkheid) niet past binnen de context van Zuid-Soedan (collectivistisch, relaties, impliciet, harmonie, autocratisch, hierarisch). En zolang ontwikkelingshulp blijft opereren vanuit het eerste model blijf ik skeptisch. Iedereen zal dit waarschijnlijk beamen, maar toon mij de eerste impliciete Aids campagne, de eerste community training waarbij de traditionele rol van de vrouw bevestigd wordt, de eerste waterpomp die gedrillt is in de tuin van een dorpsoudste, niet omdat daar water in de grond zit, maar omdat hij de baas is.