Beste jochie

Hahaa, toch nog gelukt binnen de maand juli. Ik schrijf een blog op het internet namelijk, maar dat snap je toch niet. Iedere maand een blog sprak ik plechtig bij mijn vertrek en die belofte ben ik tot nu toe nagekomen. Mijn publiek moeten tevreden zijn. Ik desalniettemin niet. Ik ben eerlijk gezegd een beetje boos de laatste dagen. Boos op Zuid-Sudan, of beter gezegd: boos op de Zuid-Sudanezen, boos op jou. Sta mij toe dit nader uit te leggen.

Ik neem graag de benenwagen inplaats van de auto om naar de winkels te gaan in Yei. In Tali en Katigri zijn er vrijwel geen winkels dus daar ken ik dat dilemma niet. Een beetje de remoteness van Sudan aandikken kan nooit geen kwaad, dat schept alleen maar meer bewondering bij mijn publiek zie je. Enfin, dit benen doe ik in het kader van de acculturalisatie, iets wat ik - zoals de lezers uit mijn eerdere blogs hebben kunnen opmaken - hoog in het vaandel heb staan. Ik lijk Batavus Droogstoppel wel uit de Max Havelaar: "ik ben een man van de waarheid, en doe in koffie. We zijn met z'n dertienen, Lauriersgracht 37." Een boek dat ik overgens met veel plezier aan het lezen ben. In ieder geval, niet een keer, niet twee keer, maar iedere keer kom ik jou op mijn vaste tred richting centrum tegen, die pontificaal tegen me zegt: "give me money!"

De meeste kinderen roepen: "kawatja, how are you?" Of: "moning!" Ook al is het half acht 's avonds, uit iedere toekel hoor je een kinderstemmetje: "moning, moning!" Het is misschien vermoeiend om iedere vijf stappen: "moning/ I'm fine/ how are you?" terug te roepen, maar alles voor de acculturalisatie zullen we maar zeggen. Maar toen je gistermiddag weer voor me stond, en ongegeneerd zei: "give me money!" dacht ik, ja wacht eens even. Hoe liggen de rollen hier precies? Ik heb er geen problemen mee om als wandelende portomonnee aangezien te worden. Dat doen we onszelf aan met onze grote Landcruisers en ommuurde compounds. Maar we raken hier een fundamenteler probleem wat nog wel eens interessant zou kunnen worden.

Bij gebrek aan beter vermaak heb ik De Crisiscaravaan gelezen van Linda Polman. Aha, zeggen nu de doorgewinterde ontwikkelingswerkers onder de lezers: wat sneu nou, was die jongen net zo lekker bezig, wordt al zijn idealisme onderuit geschopt door die Polman. Ze stelt in haar boek dat de hulpverlening een industrie is geworden, waarin organizaties met elkaar strijden om een zo groot mogelijk aandeel. En ze gaan door met 'helpen', ook als geld en goederen rechtstreeks in oorlogskassen verdwijnen. Als je in Sudan een auto wil importeren moet je 12 checkpoints langs met ieder een eigen stempeltje en smeergeld. Zonder alle 12 de stempetjes, geen auto. Iedere werknemer heeft een work permit die jaarlijks moet worden vernieuwd. Iedere maand moet ik mijn travel permit voor $50 vernieuwen. Binnenkort komt daar een verzekering en nieuwe registratie bij. Alle NGOs doen dit, want anders vliegen ze eruit en vult een andere NGO hun plek op. In aanloop naar het referendum moeten NGOs al hun assests laten registreren (zodat ze straks precies weten waar wat te halen valt). Een mederwerker van de Europese commissie vertrouwde me toe dat regerings officials alleen maar cursussen buiten Juba willen volgen, omdat ze anders geen per diem van $300 per dag vangen. Iedere official mag drie extra mensen als gevolg meenemen die hetzelfde krijgen.

Ik citeer de kritiek op deze pessimistische visie door Tineke Ceelen, directeur van Stichting Vluchteling, in de IS: "De hulpverleners die Polman afschiet, zijn jonge meisjes en jongens die een potentieel geweldig hip, leuk leven in Amsterdam in alle veiligheid opgeven voor zwaar werk in de middle of nowhere - waar 's nachts de slangen en hagedissen door de slaapkamer kruipen, terwijl ze ook nog eens het risico lopen op een gewapende overval." Tja, moet ik me nu aangsproken voelen door Polman of Ceelen? Maar we laten ons natuurlijk niet zomaar in een hoek zetten. Niet door Polman, niet door Ceelen, en niet door jou.

Het kwartje viel al eerder in Tali toen bleek dat de Education Department geen flauw benul had van aantallen studenten of het niveau van de docenten, maar ze hadden wel een nieuwe brommer nodig hadden. En brandstof, en een secretaresse, en dus een extra kantoor en een nieuw bureau. En regenjassen. Ik vroeg me toen en ook nu weer af: wie is hier verantwoordelijk voor de situatie in Sudan? Ben ik dat? Is ZOA dat? Ben ik verantwoordelijk voor het feit dat jij geen schoentjes aan hebt?

Zie je die bananenboom daar jochie. Die groeit daar. Ze groeien niet in Nederland, waar ik vandaan kom. Dat komt omdat de omstandigheden daar niet gunstig zijn voor bananenbomen. Wij hebben echter wel dennenbomen, die zie ik hier nergens staan.

Als Westen voelen we ons schuldig over onze welvaartsmaatschappij terwijl er in Afrika mensen sterven van de honger. En door politieke spelletjes, economische machtsrelaties en een koloniaal verleden blijven we ons verantwoordelijk voelen. En daar spring jij handig op in met je vraag, of beter gezegd je bevel: "give me money!" Laat een ding in mijn volgende blog duidelijk worden: zonder de wil, de energie en de inzet van de Afrikanen, van de Zuid-Sudanese regering, van jou zelf, ontwikkelt dit continent, dit land, ontwikkel jij niet. Te vaak wordt de schuld bij het Westen neergelegd. Door Bono, Jeffrey Sachs en Tineke Ceelen die vinden dat we meer moeten doen. Door Dambisa Moyo en Linda Polman die vinden dat we minder moeten doen. Maar in beiden gevallen ben ik verantwoordelijk voor het slagen of mislukken van Afrika!? Voor die spagaat pas ik, dankuwel.

Dus ga nu maar weer lief spelen met je vriendjes en zorg dat je je school afmaakt. Wordt ouder, wijzer en werk voor je land en je continent, dan zal ik ook mijn best doen. Ik loop al naar het centrum zoals je ziet, en ga express niet met de auto om niet de verkeerde indruk te wekken. Ik heb mijn hippe gezellige leuke leven in Amsterdam opgezegd om hier tussen de slangen en de hagedissen te slapen. Ik vermaak mezelf 's avonds met boeken van Multatuli en Linda Polman bij gebrek aan beter. Maar als je 'money' wilt ga je er maar eerlijk voor werken. Je krijgt geen cent.