Dansen met de Mundari's

Ik ben er eindelijk. Het heeft even geduurd, maar Zuid-Soedan begint langzamerhand onder m'n huid te kruipen. Wat is er nodig om een band met een land op te bouwen? Is dat het eten, het landschap, of zijn dat de mensen? Ik merk dat ik naast het uitvoeren van mijn werk ook graag een connectie wil maken met een plek. Zoiets van: ik ben geland. Maar in Zuid-Soedan ben je altijd te gast. Op bezoek in het veld met een landcruiser en 's avonds veilig achter de muren van de compound. Zoals u hebt kunnen opmaken uit mijn vorige blogs heb ik veel moeite gehad met de rol van ontwikkelingswerker. Maar in Zuid-Soedan zijn er geen wildparken, zijn er geen oude gebouwen en er staat nergens een museum. Elke blanke die je tegenkomt heeft dus dezelfde rol te spelen. En we zijn zogezegd geen touristen.

Maar wat is er dan veranderd? Het gebeurde in allemaal in Tali. Thomas vertelde me dat er op maandag avond geworsteld zou worden. 'Onze' Mundari's uit Tali zouden het opnemen tegen de Dinka's die tijdens dit seizoen hun cattlecamps in de buurt van Tali hebben opgezet. Achterop de pickup reden we van de ZOA compound naar Tali waar een menigte van driehonderd zielen in een kring hun krijgers stonden aan te moedigen. Aan de ene kant van de kring zaten de Mundari's en andere kant de Dinka's. Daarbij zaten de jonge mannen gescheiden van de vrouwen die met een enorm gejoel hun helden aanmoedigden. Om de beurt liep een worstelaar de kring in om met een tegenstander het gevecht aan te gaan. Opvallend was daarbij dat jongens van ongeveer dezelfde grote aan elkaar gekoppeld werden. En als het te lang duurde voordat een van tweeen op de grond lag dan kwam een politieman met kalashnikov tussen beide om het gevecht te stoppen. Waar ik nog meer over verbaasd was dat als iemand won, hij in alle rust terug liep naar zijn helft van de kring, waar hij zonder dat iemand hem aankeek of iets tegen hem zei weer op zijn plek ging zitten. Ondertussen stuiterden de vrouwen uit zijn stam wel door het dolle heen over veld. En de politieman in blauwe uniform moest er steeds aan te pas komen om hen terug naar hun plek te dwingen.

En toen begon het dansen. Na het worstelen vormden zich twee grote circles die om elkaar heen begonnen te draaien. In het midden roffelden een paar trommelaars er rustig op. Iemand vertelde me dat op deze manier de jonge mannen, die zo juist hun kunsten als krijger hadden vertoond, geschikte echtgenotes konden spotten. Elke vrouw die meedanste was in principe beschikbaar. De jonge mannen staken steeds als zij een geschikt meisje zagen hun armen in de lucht in de vorm van de horens van hun grootste stier. Dat moest blijkbaar de dames overtuigen.

Na een tijdje vond ik het wel mooi geweest om aan de zijlijn van Zuid-Soedan te staan. Ik wou meedoen. Dus zo bevond ik me een paar seconden laten in het midden van een paar honderd dansende Mundari's en Dinka's. Het dansen was trouwens niet dansen zoals we dat in Nederland gewend zijn. Hier sprong iedereen simultaan op en neer op dezelfde plek en liep dan een paar passen vooruit. Dan weer een paar keer op en neer en weer een paar stappen verder. Op het ritme van de trommels bewogen de twee circles om elkaar heen. Ik had eerst even moeite om het goede ritme te vinden, maar al snel lukte het me. Ik zag niet langer mensen om me heen op en neer bewegen, zij stonden nu stil, maar het was de wereld om ons heen die op en neer bewoog. En ik bedacht me op dat moment: ik loop synchroon. Ik ben er, eindelijk. Even geen moeilijke discussies meer, even niet meer in de rol van wat dan ook. Gewoon hier zijn.

Sindsdien geniet ik steeds meer met volle teugen van Zuid-Soedan. Dat heeft ook wel te maken met de goede gesprekken met Michael in Tali. En met de komst van een nieuwe Nederlandse trainee Pieter Buikema, met wie het ook erg goed toeven is. Met nog twee maanden te gaan begint het reflectie process langzamerhand op gang te komen. Misschien is het nog wat vroeg om aan het evalueren te slaan, maar dat deed ik toch al. Ik bedoel meer dat ik voor m'n gevoel steeds meer grip op de zaak krijg en vrede heb met m'n omgeving. Dat schept een nieuw soort rust om de afgelopen 10 maanden te bekijken en de nieuwe trainee te vertellen over de ups en downs van het leven als trainee in Zuid-Soedan.

En check ook de nieuwe foto's (click op de diavoorstelling om het picasa album te openen)!